Dzisiaj jest środa, 17 lipca 2019r. Imienieny Bogdana i Aleksego

Pałac i park w Koźminku

                                                                                     

            Turysta przybywający do Koźminka obowiązkowo powinien skierować swoje kroki do urokliwego parku, w którym wznosi się późnobarokowy dwór z II połowy XVIII wieku.

Jest on jednym z najciekawszych przykładów architektury dworskiej w tej części Wielkopolski. Usytuowany jest w parku o powierzchni około 6 ha, w którym znajdują się pomnikowe okazy drzew, m.in. buk pospolity, dąb szypułkowy i białe topole oraz olbrzymich rozmiarów platan klonolistny. Obok parku znajduje się rozległy staw, w którego wodach odbija się pałac oraz stojący obok kościół parafialny.

Dwór ten wzniesiony został prawdopodobnie po roku 1759 dla Józefa Kiełczewskiego i jego żony Salomei z Walewskich.

W latach późniejszych wykonano klasycystyczne polichromie ścienne w reprezentacyjnych częściach parteru. Obecny kształt pałac zawdzięcza przebudowie, jaką przeprowadzono w latach 1906-1907 staraniem Marii z Mielęckich i jej męża przemysłowca Tadeusza Hantkego.

Nad całością prac czuwał architekt Jan Heurich młodszy. Był on znanym warszawskim architektem, budował rezydencje wiejskie, kościoły i gmachy użyteczności publicznej. W owym czasie uważany był za prekursora zmodernizowanego klasycyzmu. To wtedy w pałacu przeprowadzono szereg zmian i dobudowano neoklasycystyczne portyki.

Dwór jest murowany, parterowy, częściowo podpiwniczony. Dach mansardowy, kryty dachówką z lukarnami w ozdobnych, drewnianych obramieniach, które odnowiono w 1907 roku na wzór pierwotnych.

Piwnica i kuchnia parteru przykryta sklepieniem kolebkowym z lunetami, natomiast pozostała część parteru i poddasza przykryta stropem drewnianym z podsufitką.

Dwór pobudowano na rzucie prostokąta z elewacją frontową zwróconą na południowy wschód. W jej części centralnej znajduje się portyk z dwoma parami kolumn w stylu jońskim nakrytych dwuspadowym zadaszeniem, w którego części dolnej umieszczono ozdobne kasetony.

Od strony północnej całość elewacji dopełnia neoklasycystyczny portyk z 4 kolumnami, przez który wchodzi się do holu głównego, z którego prowadzą schody wewnętrzne na poddasze. Po obu stronach holu usytuowane symetrycznie kuchnia z jadalnią i salon oraz sypialnia z alkową i łazienką.

            Elewacje tynkowane, z zachowanymi elementami dekoracji architektonicznej, urozmaicone gzymsami i pilastrami.

Otwory okienne i drzwiowe płasko przesklepione z ozdobnymi opaskami.

Obok dworu wybudowano w II połowie XVIII wieku lamus na planie kwadratu, z dachem namiotowym przykrytym dachówką. Nie zachował się do dziś – został rozebrany w latach 50-tych.

Zachowała się natomiast neogotycka oficyna z końca XIX wieku pobudowana staraniem Mielęckich. W okresie międzywojennym zamieszkana była przez ogrodnika. Obecnie odnowiona z zachowaniem elementów architektonicznych.

Według mapy z 1940 roku podwórze dworskie rozplanowane było na rzucie wąskiego prostokąta z dwoma wjazdami od strony Złotnik.

Z dawnych zabudowań pozostały tylko neogotycka wozownia z końca XIX wieku, zaadoptowana na warsztat oraz z tego samego okresu spichlerz, murowany z cegły, piętrowy z użytkowym poddaszem. Całość zabudowań dworskich dopełniały murowana obora, stodoła i szopa na nawozy. Do parku przylegał też kurnik oraz mała szklarnia.

Część folwarczna jeszcze do 1945 roku składała się także z kolonii domów folwarcznych, położonych przy drodze do Pietrzykowa.

            Obecnie otoczenie dworu zyskało na wyglądzie dzięki przeprowadzonym pracom w parku: wybrukowano alejki, założono oświetlenie, a od strony drogi do Złotnik otoczono stylowym ogrodzeniem.

            Warto wybrać się na spacer do parku, szczególnie późnym wieczorem, kiedy to pałac zyskuje na wyglądzie dzięki umiejętnie zastosowanemu podświetleniu. A może przy odrobinie szczęścia spotkamy niewielką postać w generalskim mundurze przechadzającą się w milczeniu parkowymi alejkami. To duch Napoleona, który, jak głosi miejscowa legenda, miał nocować w pałacu podczas słynnej wyprawy na Moskwę.

 

Autor: E. Wypyszyński

 

Pałac i park w Koźminku, fotografie wykonane w dniu 2 lipca 2008 roku.
 
Fot. Urząd Gminy Koźminek